Trablus-SANA Suriye-Libya Yüksek Karma Komitesi’nin 5. Dönem toplantıları dün Libya’nın başkenti Trablus’ta Başbakan Muhammed Naci Utri ve Libya Halk Genel Komitesi Genel Sekreteri el-Bağdadi Ali el-Mahmudi’nin başkanlığında başladı.

Başbakan Utri görüşmelerin iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmede Cumhurbaşkanı Beşşar el-Esad ve Libya Lideri Muammer el-Kaddafi’nin siyasi iradelerini somutlaştıracak ve ikili ilişkilerde geniş ufukları yansıtacak komitenin beşinci devre çalışmalarının önemini belirtti. Utri aynı zamanda iki tarafın beklentilerini yansıtma ve işbirliğinde anlaşmaya varılan konuları sağlamada toplantıların rolünü ifade etti. Başbakan Utri toplantılarda iki kardeş ülke arasında kurulacak yüksek düzeyli stratejik işbirliği konseyinin çalışma tüzüğünü belirlemede anlaşmaya varma umutlarını dile getirdi.

Toplantıların bölgesel, Arap ve uluslararası hassas koşullar altında düzenlenmesi nedeniyle özel bir önem kazandığını belirten Utri, Irak, Yemen, Somali ve Sudanın yanı sıra Filistin gibi Arap ülkelerinin güvenlik ve istikrarlarında yaşadıkları meydan okumaları gölgesinde tüm Arap milletinin yüksek milli çıkarları göz önüne alarak tutumlarını birleştirmeleri gerektiğine dikkat çekti. Başbakan Utri İsrail'in Filistin işgal altındaki Filistin topraklarında izlediği çirkef politika, Gazze Kesimine yönelik katı ablukası ve Kudüs kentini Yahudileştirme planlarının Araplardan ani çıkarları bir kenara bırakıp milli çıkarları ön plana koymalarını gerektirdiğini sözlerine ekledi.

Utri Suriye ve Libya’nın zirve ve toplantılarda bu uğurda çaba harcadığını belirterek, Mart ayında Libya’da düzenlenecek Arap Zirvesinin Arapların tutumlarını birleştirmeleri ve meydan okumalara karşı ortak bir tavır takınmalarını sağlama emellerini dile getirdi.

Suriye'nin Cumhurbaşkanı Beşşar el-Esad’ın yönetiminde her zaman Araplar arasındaki çatlaklığı gidermeye, ortak Arap dayanışmasını güçlendirmeye, Arap milletinin davalarını savunmaya çalıştığını belirten Başbakan Utri, Suriye'nin bu nedenle ekonomik ve politik büyük baskılara ve yaptırımlara maruz kaldığını vurguladı. Başbakan aynı zamanda Suriye'nin bugün de sabit milli ve ulusal ilkelerine bağlılığının yanı sıra Arap ulusuna yönelik her türlü dış müdahalelere karşı tutumunu yeniden belirttiğini vurguladı. Ayrıca Suriye'nin aynı çerçeve altında uluslararası meşru kararlar ve Madrid Konferansının dayanakları doğrultusunda adil ve kapsamlı barışı sağlamadan Ortadoğu bölgesindeki hiç bir sorunu çözmenin mümkün olmadığını yeniden belirtmekte olduğunu sözlerine ekledi. Bu bağlamda sağlanacak barışın Golan topraklarının yanı sıra haziran 1967 sınırlarına kadar işgal altındaki tüm Arap topraklarını iade edecek, başkenti Kudüs olan bağımsız Filistin devletlerini kurma ve mültecilerin diyarlarına dönemlerinde Filistin halkının haklarını garantileyecek, Gazze'ye uygulanan zalim ablukanın kalkmasını ve tüm geçitlerin açılmasını sağlayacak, uluslararası toplumun Filistin halkından yana sorumluluğunu üstlenmesi ve İsrail savaş makinesinin yıktığını yeniden yapılandıracak, İsrailli yetkililerin Gazze'ye yönelik katliamlarını insanlık suçu sayma ve onlardan hesap soracak adil ve kapsamlı barışın sağlanması gereğini kaydetti.

Başbakan Utri, Libya’nın Suriye gibi başarısızlığı kanıtlanan soyutlama ve yaptırım politikasına maruz kaldığını ifade ederek, bu yaptırım ve soyutlama politikasının hiç bir uluslararası yasada meşru olmadığı gibi hiç bir şekilde aklanamadığını da söyledi. Suriye-Libya ilişkilerinin günden güne gelişme trendine tanık olduğunu söyleyen Başbakan, yapılan toplantıların iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesine ve iki tarafın bu ilişkileri geliştirmeye gösterdiği özeni yansıttığını açıkladı.

Suriye-Libya ilişkilerinin vardığı düzeye değinen Başbakan Utri, bu düzeyin şüphesiz önemli ve kayde değer olduğunu, fakat iki tarafın çıkarlarına hizmet edecek şekilde kardeş halkların beklentileri seviyesine çıkarma gereğini belirtti. Aynı zamanda Suriye ve Libya’da bu ilişkileri geliştirme enerjisi ve imkanlarının bulunduğunu vurgulayarak, dolayısıyla bu ilişkileri değişik alanlarda geliştirme amacıyla düzenlenen toplantılarda tüm konuları tartışma, engelleri tanımlama ve kaldırma çalışmalarının yapılacağını sözlerine ekledi.

Başbakan Utri böylece Suriye-Libya Yüksek Karma Komitesinin 5. Dönem toplantılarında iki ülke arasındaki ticaret hacmini arttırma, ortak yatırımları pekiştirme ve bu bağlamda nitelikli bir atak sağlama amacında görüşmelerin yapıldığını kaydetti.

Bu çerçeve altında iki taraf arasında ulaşım ve taşımacılığın yanı sıra transit geçişleri kolaylaştırma, ulusal menşeli ürünlerin iki ülke pazarına ve oradan da komşu pazarlara sürülmeleri, uyumluluk gösteren belgeleri karşılıklı olarak tanıma, ortak ekonomik fuarlar düzenleme, petrol endüstrisinde karşılıklı deneyim alışverişinde bulunma, ortak kalkınma ve hizmet projelerinin tabanlarını genişletme gibi konularda alınacak icraatların önemini belirtti.

İkili işbirliğinin yasal çerçevesini oluşturmaları nedeniyle iki taraf arasında imzalanan anlaşmaların önemine değinen Başbakan Utri, bu anlaşmaların pratiğe konulmaları önündeki engellerin kaldırılmasına ek olarak eksik alanlarda yeni anlaşmaların imzalanması gereğine işaret etti. Aynı zamanda karşılıklı olarak yatırımları koruma ve teşvik etme, ithalatı geliştirme ve tanıtma, ticari endüstriyel mülkiyetin korunması, Suriye-Libya İşadamları Konseyinin kurulmasının yanı sıra tarım, ulaştırma, kültür, enformasyon, eğitim, yüksek öğretim, turizm, çevre, iskan, sosyal sigorta, posta hizmetleri gibi alanlarda anlaşmalar imzalama önemine değindi.

Diğer yandan Dr. El-Mahmudi yaptığı konuşmada Suriye'nin ulusal ve milli tutumlarına ek olarak, Arap davalarını savunmada oynadığı rol, ortak Arap dayanışması ve çalışmasının pekişmesine harcadığı çabaları övdü. Ayı zamanda işgal altındaki Golan topraklarını iade etmede Suriye'nin harcadığı çabalara Libya’nın desteğini belirterek, değişik alanlarda Arap entegrasyonu ve koordinasyonunun önemine dikkat çekti.

Gıda krizinin türediği uluslararası ekonomi krizi nedeniyle tüm dünyanın maruz kaldığı meydan okumaların Arap bölgesini çeşitli koşullar altında bıraktığını ifade eden Dr. El-Mahmudi, tüm bunların üstesinden gelmek için koordinasyon ve ortak çalışmaları pekiştirme gereği yarattığını sözlerine ekledi. Ayrıca bu meydan okumaların üstesinden gelmek için Araplar arasında ekonomik, yatırım, mali, ticaret ve sosyal işbirliğini daha çok geliştimek ve genişletmek gerektiğini sözlerine ekledi.

El-Mahmudi, “bugün bir araya gelişimiz iki ülkenin kardeşlik ilişkilerini geliştirme ve derinleştirme, ilişkilerin ufkunu ileriye taşıma ve bu tasarıdan hareketle ülke başkanlarımızın yönlendirmesi iki ülkenin dürüst niyetinin ifadesi olduğunu açıkça göstermiştir” dedi.

El-Mahmudi, iki ülke arasında çeşitli konularda yardımlaşma ve yakınlaşmanın gerçekleştirilmesi ve derinleştirilmesine yönelik mekanizmaların ortaya konulmasını sağlayacak Yüksek Düzeyde Stratejik İşbirliği Konesyi oluşturulduğunu belirtti.

El-Mahmudi, altyapı, hizmet, tarım ve sanayi alanlarında koordinasyonu sağlamaları için özel sektörü teşvik etme; bilim, teknik ve sanat alanlarında tecrübelerin paylaşımı ve medya ve kültür alanlarında işbirliğini genişletmenin yanı sıra iki ülke arasında imzalanan protokol ve sözleşmelerin aktifleştirilmesini sağlama gibi tüm alanlarda işbirliğini geliştirmeye yönelik sağlam temellere dayalı ortak gelecek kalkınma programı oluşturma benzeri pratik faaliyetlerin önemine değindi.

İki ülkeden seçkin birçok işadamının içinde bulunduğu Suriye-Libya İşadamları Konseyi oluşturulduğunu da ifade eden el-Mahmudi, iki ülkede ihtisas fuarları düzenlenmesinin bu işbirliğini geliştirmede büyük etkisi olacağını ve dost iki halka hizmet için atılmış somut adımları gerçekleştirmeye götüreceğini belirtti. El-Mahmudi, Bu dönem hazırlık toplantılarında olumlu sonuçlar alındığını ve bunun kardeş iki ülke arasında çeşitli işbirliği alanlarında ilerleme yolunu açtığını sözlerine ekledi.

El-Mahmudi’nin konuşmasından sonra iki taraf arasında devam eden görüşmelerde, çeşitli yönleriyle iki ülke işbirliği, bankacılık, finans, ulaştırma, ihracata yönelik tanıtım ve mülkü korumada işbirliğini geliştirmenin yollarının yanı sıra kültür, eğitim, öğretim, turizm, çevreyi koruma ve insan kaynakları gibi alanlarda koordinasyon ile iki ülke arasında işbirliğini daha da ileriye taşıyacak ortak vizyonun oluşturacak konular ele alındı.

Daha sonra, Suriye-Libya arasında geniş kapsamlı işbirliğine yönelik belge ve sözleşme taslakları incelendi.

Görüşmeye Suriye tarafından, Maliye Bakanı Muhammed el-Hüseyin, Ulaştırma Bakanı Yarub Bedir, Proje İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Hüseyin Ferzat, Bayındırlık Bakanı Ömer Ğulavenci, Ekonomi ve Ticaret Bakanı Lemya Asi, Devlet Planlama Teşkilatı Başkanı Amir Lutfi, Dışişleri Bakan Yardımcısı Faysal Mikdat, Başbakanlık Büro Amiri Teysir el-Zuabi, Libya Büyükelçisi Hilal el-Atraş’ın yanı sıra Deniz, Sanayi, Turizm ve Ticaret oda başkanları katıldı.

Libya tarafından ise, Maliye ve Planlama Halk Komisyonu Genel Sekreteri Abdulhafiz el-Zlaytani, Sanayi Ekonomi ve Ticaret Halk Komisyonu Genel Sekreteri Muhammed el-Huveyyic, Karşılama Halk Komisyonu Genel Sekreteri Matuk Muhammed Maduk, Ulaştırma ve Taşımacılık Halk Komisyonu Genel Sekreteri Muhammed Zeydan, Dış İletişim ve Uluslararası İşbirliği İşleri Halk Komisyonu Genel Sekreteri Muhammed Seyyale ve Libya Halk Ofisi Şam Genel Sekreteri Abdulselam Dav katıldı.

Utri ve el-Mahmudi, ortak işbirliği ilişkileri ve bu ilişkileri geliştirmenin yanı sıra kardeş iki ülkenin ve halkın çıkarına yönelik işbirliğini geliştirme yöntemlerini inceledi.

Görüşmede, Suriye-Libya Yüksek Karma Komitesi iş planı dahilindeki konuları inceleyen Utri ve el-Mahmudi, iki ülke arasında imzalanan sözleşmelerin etkinleştirilmesinin yanı sıra komite görüşmeleri sonunda imzalanacak sözleşme ve protokolleri ele aldı.

Ekonomi ve ticaret alanlarında işbirliği, ticaret hacmini artırma, kalkınma ve yatırıma yönelik altyapının genişletilmesi gibi iki ülke arasında işbirliği ilişkilerinin ilerletilmesi amaçlı çalışmaların önemine değinen Utri ve el-Mahmudi, bunun iki ülkede yapılanma ve kalkınma faaliyetlerine hizmet edeceğini belirtti. Bu görüşmeye, Utri’nin beraberindeki heyetin yanı sıra Trablus Büyükelçisi, Libyalı heyet ve Libya Halk Ofisi Şam Genel Sekreteri katıldı.

Suriye ve Libya’dan iş adamları Trablus Sanayi ve Ticaret Odası’nda bir araya gelerek ekonomi, ticaret ve hizmet alanlarında ilişkileri etkinleştirme ve iki ülke ilişkilerini geliştirmede işadamlarını rolü konularında görüşmeler yaptı.

İşadamları, Ticari alışverişi iyileştirme ve ufkunu genişletme amacıyla, iki ülkede özel sektörün katılımıyla ortak yatırımlar gerçekleştirme ve yatırımları artırmanın önemini vurguladı.

Suriye heyetindeki bakanlar Libyalı mevkidaşlarıyla, bakanlar komitesinin yanı sıra hazırlık komitesinin görüştüğü konuları ele aldığı ikili görüşmelerde bulunarak, iki ülke arasında çeşitli alanlarda işbirliğini geliştirmeye yönelik imzalanan sözleşme ve protokollerle birlikte bu alanda atılan adımları ele aldı.

Görüşmelerde, iki ülke arasında ticari alışveriş, iki ülke arasında denizyolu taşımacılığının olmaması ve prosedürler gibi bu alışverişin hacminin artmasını engelleyen faktör ve unsurların yanı sıra komitenin bu zorlukların aşılmasına yönelik önerilerine işaret edilerek ulusal menşeli ürünlerin ticaretinde alışverişini kolaylaştıracak tedbirlerin alınmasına değinildi.

Görüşmede, iki ülke arasında bütünleşmenin sağlanması ve ticaret hacminin artırılması için Suriyeli ve Libyalı işadamlarının rolünü etkinleştirme ve görüşmeleri sıklaştırmanın gereği üzerinde de duruldu. Görüşmeler sonunda iki ülke heyetinin de katılımıyla el-Mahmudi, Utri onuruna akşam yemeği verdi.